شیر سنگی

شیر سنگی کهن‌ترین یادمان برپای همدان است: شیری بزرگ و فرسوده که از یک قطعه سنگ تراشیده شده و اکنون بر سکویی در باغی کوچک روی تپه‌ای در جنوب‌شرقی شهر قرار دارد. نام خود را به کل محله و میدان پیرامونش داده است.

پیدایش آن در هالهٔ افسانه پیچیده است. روایتی دیرینه می‌گوید این شیر به فرمان اسکندر مقدونی به یاد دوست نزدیکش هفاستیون، که در سال ۳۲۴ پیش از میلاد در هگمتانه درگذشت، ساخته شد؛ بسیاری از پژوهشگران آن را به دوران سلوکی یا اشکانی پس از آن نسبت می‌دهند. نویسندگان سده‌های میانه آن را یکی از دو شیر نگهبان دروازه‌ای از شهر به نام «باب‌الاسد» توصیف کرده‌اند و نوشته‌اند که در سدهٔ چهارم هجری، زمانی که فرمانروایی قصد بردنش را داشت، شکسته شد.

در گذر قرن‌ها، باورهای مردمی بسیاری گرد این شیر شکل گرفته است. مردم برای بخت، تندرستی، ازدواج یا فرزنددار شدن بر آن دست کشیده‌اند و سطح صاف و تیره‌اش رد همهٔ آن دست‌ها را بر خود دارد. پاهایش مدت‌هاست از میان رفته و چهره‌اش تقریباً به یک نیم‌رخ بدل شده است.

محوطه کوچک است و در همهٔ ساعات باز است، پس بازدید از آن چند دقیقه بیشتر طول نمی‌کشد — اما یادآوری تأثیرگذار از قدمت همدان است. آن را با قدم‌زدنی در بوستان اطراف همراه کنید.