آرامگاه استر و مردخای

بنا به روایتی دیرینه، این بنای آجری ساده مزار استر — ملکهٔ یهودی پادشاه ایرانی در کتاب استر تورات — و پسرعمویش مردخای است. این مکان مهم‌ترین زیارتگاه یهودیان ایران است و قرن‌هاست یهودیان از سراسر کشور و فراتر از آن به اینجا می‌آیند؛ به‌ویژه در جشن پوریم که داستان استر را گرامی می‌دارد.

بنای کنونی را عموماً به دوران مغول، حدود سده‌های هفتم و هشتم هجری، نسبت می‌دهند، هرچند این مکان از مدت‌ها پیش‌تر مقدس شمرده می‌شد. گنبد آجری ساده‌اش بالای حیاطی کوچک در خیابانی مسکونی در مرکز همدان قد برافراشته و از بیرون بی‌ادعا به نظر می‌رسد.

ورود از دری سنگی و سنگین است که چنان کوتاه است که همه باید برای گذشتن از آن خم شوند. درون بنا، زیر گنبد، دو صندوق چوبی منبت‌کاری‌شده با پوشش‌های گلدوزی‌شده کنار هم قرار دارند و دیوارهای گچی کتیبه‌هایی به خط عبری دارند. نگهداری این مکان بر عهدهٔ جامعهٔ یهودیان همدان است و کنیسه‌ای کوچک نیز در مجموعه هست.

ساعت بازدید ممکن است متغیر باشد؛ اگر در بسته بود، زنگ را بزنید تا متولی معمولاً در را باز کند. پوشش مناسب مورد احترام است و کمک به هزینهٔ نگهداری زیارتگاه رسم است.